Audyt · RODO

RODO w przychodni: 10 najczęstszych błędów w ochronie danych pacjentów

Zespół audytowy Zdalny Admin·19 listopada 2026·16 min czytania

RODO w przychodni zawodzi najczęściej w codziennych nawykach: przy okienku rejestracji, w skrzynce e-mail, na wspólnym koncie w programie gabinetowym i w kopii zapasowej, której nikt nie próbował odtworzyć. Opisujemy dziesięć błędów typowych dla placówek ambulatoryjnych i do każdego dodajemy poprawkę, którą da się wdrożyć bez wymiany całego systemu.

Tekst porządkuje temat „RODO w przychodni” od strony praktyki, czyli tego, co dzieje się z danymi między rejestracją, gabinetem, serwerem i dostawcą oprogramowania. Stan prawny na listopad 2026 r.; tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Jeżeli Twoja placówka nie ma własnego specjalisty od bezpieczeństwa, opisane niżej poprawki może zaplanować i nadzorować zewnętrzny szef bezpieczeństwa (vCISO).

Jakie przepisy regulują ochronę danych pacjentów w przychodni?

Ochronę danych pacjentów w przychodni regulują równolegle cztery akty: RODO, ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie dokumentacji medycznej oraz ustawa o systemie informacji w ochronie zdrowia. Większe placówki mogą dodatkowo podlegać ustawie o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC). RODO mówi ogólnie o bezpieczeństwie przetwarzania, a przepisy medyczne doprecyzowują, kto może zajrzeć do dokumentacji i komu wolno ją wydać.

Akt prawny Co z niego wynika dla przychodni
RODO, rozporządzenie (UE) 2016/679 Dane o zdrowiu jako szczególna kategoria (art. 9), bezpieczeństwo przetwarzania (art. 32), umowy powierzenia (art. 28), rejestr czynności przetwarzania (art. 30), zgłoszenie naruszenia Prezesowi UODO w ciągu 72 godzin (art. 33), zawiadomienie osób przy wysokim ryzyku (art. 34), ocena skutków dla ochrony danych (art. 35), inspektor ochrony danych (art. 37).
Ustawa o prawach pacjenta i RPP Tajemnica informacji o pacjencie (art. 13–14), prawo dostępu do dokumentacji (art. 23), obowiązek ochrony danych w dokumentacji (art. 24 ust. 1), krąg osób uprawnionych do przetwarzania (art. 24 ust. 2), zasady udostępniania (art. 26–27), okresy przechowywania (art. 29).
Rozporządzenie w sprawie dokumentacji medycznej Dokumentacja prowadzona elektronicznie (§ 1 ust. 1), warunki uznania jej za zabezpieczoną (§ 1 ust. 4), szacowanie ryzyka i aktualizacja oprogramowania (§ 1 ust. 5), wymagania wobec systemu (§ 1 ust. 6), ochrona przed zniszczeniem, utratą i dostępem osób nieupoważnionych (§ 1 ust. 7).
Ustawa o systemie informacji w ochronie zdrowia Obowiązek prowadzenia elektronicznej dokumentacji medycznej (art. 11 ust. 1) i jej wymiany za pośrednictwem Systemu Informacji Medycznej.

RODO przewiduje administracyjne kary pieniężne do 20 mln euro lub 4% obrotu (art. 83); dla podmiotów publicznych polskie prawo ustala inne limity. Poniższa lista skupia się na tym, co ogranicza prawdopodobieństwo naruszenia, bo jego obsługa, zawiadamianie pacjentów i odtwarzanie danych kosztują placówkę niezależnie od decyzji organu.

Rejestracja i kontakt z pacjentem: błędy 1–3

Błąd 1. Rejestracja, przy której poczekalnia słyszy, z czym przyszedł pacjent

Kolejka stoi tuż za plecami osoby przy okienku, rejestratorka głośno potwierdza PESEL i pyta o powód wizyty, a monitor z listą umówionych pacjentów widać z korytarza. Żaden system nie został złamany, a informacje o stanie zdrowia trafiają do przypadkowych osób. Ustawa o prawach pacjenta gwarantuje pacjentowi tajemnicę informacji z nim związanych (art. 13; osoby wykonujące czynności pomocnicze wiąże ją art. 24 ust. 3) oraz poszanowanie intymności i godności (art. 20), a RODO wymaga środków zarówno technicznych, jak i organizacyjnych (art. 32).

Poprawka kosztuje głównie uwagę:

  • wyznacz strefę dyskrecji, czyli linię oczekiwania w odległości, z której nie słychać rozmowy przy okienku;
  • ogranicz pytania zadawane na głos: dane pacjent może pokazać na dokumencie, a o dolegliwości pyta personel medyczny w gabinecie;
  • ustaw monitory i drukarkę tak, aby nie były widoczne z poczekalni, albo załóż filtry prywatyzujące;
  • wprowadź numery lub system kolejkowy zamiast list z nazwiskami na drzwiach gabinetów.

Błąd 2. Informacje i dokumentacja wydawane bez sprawdzenia, kto pyta

„Dzień dobry, dzwonię w sprawie wyników mamy” to zdanie, które rejestracja słyszy codziennie. Przepisy są jednoznaczne: dokumentację udostępnia się pacjentowi, jego przedstawicielowi ustawowemu albo osobie upoważnionej przez pacjenta (art. 26 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta), a informacji o stanie zdrowia udziela się innym osobom za zgodą pacjenta (art. 9 ust. 3). Oświadczenia pacjenta w tych sprawach zamieszcza się w dokumentacji indywidualnej wewnętrznej, chyba że pacjent złożył je przez Internetowe Konto Pacjenta (§ 8 rozporządzenia). Kłopot zaczyna się, gdy oświadczenie leży w papierowej teczce, a rejestracja pracuje w systemie i nie ma jak go sprawdzić.

Poprawka w czterech krokach:

  1. Przenieś informację o osobach upoważnionych do systemu, tak aby była widoczna w kartotece pacjenta przy rejestracji.
  2. Spisz zasady potwierdzania tożsamości: przy okienku dokument ze zdjęciem, przez telefon pytania o dane z dokumentacji i oddzwonienie na numer podany wcześniej przez pacjenta.
  3. Prowadź wykaz udostępnień wymagany przez art. 27 ust. 4 ustawy: kogo dotyczy dokumentacja, w jaki sposób i w jakim zakresie ją udostępniono, komu, kto ją wydał i kiedy.
  4. Naucz personel odmawiać. Odmowę udostępnienia dokumentacji przekazuje się z podaniem przyczyny (§ 71 rozporządzenia), więc wzór takiej odpowiedzi powinien być pod ręką.

Błąd 3. Dane pacjentów w prywatnej poczcie, komunikatorach i telefonach

Lekarz fotografuje zmianę skórną prywatnym telefonem, rejestracja wysyła wynik zwykłym e-mailem na adres podyktowany przez telefon, a skierowanie trafia do pacjenta przez komunikator. Ustawa dopuszcza udostępnianie dokumentacji za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej (art. 27 ust. 1 pkt 4), ale rozporządzenie wymaga, aby odbywało się to z zachowaniem integralności, poufności i autentyczności (§ 70 ust. 1). Prywatna skrzynka i prywatny telefon są poza kontrolą placówki: nie wiadomo, kto zna hasło i co stanie się z danymi po zakończeniu współpracy.

Poczta jest też głównym kanałem ataku. Według danych CSIRT CeZ przedstawionych 1 października 2026 r. najczęstszą kategorią incydentów obsłużonych w sektorze ochrony zdrowia w 2025 r. były oszustwa komputerowe, w tym phishing (580 przypadków), a wycieki poświadczeń stanowiły 148 przypadków.

Poprawka:

  • służbowe skrzynki w domenie placówki, z logowaniem wieloskładnikowym i bez przekazywania poczty na adresy prywatne;
  • dokumenty wysyłane wyłącznie na adres potwierdzony osobiście przez pacjenta, jako zaszyfrowany załącznik z hasłem przekazanym innym kanałem, albo udostępniane w portalu pacjenta;
  • zdjęcia wykonywane urządzeniem służbowym i zapisywane bezpośrednio w systemie;
  • hasła do poczty i systemów przechowywane w firmowym menedżerze haseł, a nie w notesie przy monitorze.

Systemy i sprzęt: błędy 4–6

Błąd 4. Wspólne konta i uprawnienia nadawane „na zapas”

Jedno konto „rejestracja”, z którego korzystają trzy osoby, i hasło lekarza znane pielęgniarce to obraz częsty w małych placówkach. Tymczasem system, w którym prowadzona jest dokumentacja, ma zapewniać identyfikację osoby dokonującej wpisu lub zmiany oraz czas tej czynności (§ 1 ust. 6 pkt 3 i 4 rozporządzenia). Przy wspólnym koncie zapis w systemie wskazuje login, a nie człowieka. Drugi element tego błędu to brak upoważnień: osoby wykonujące czynności pomocnicze oraz zajmujące się utrzymaniem systemu przetwarzają dane z dokumentacji na podstawie upoważnienia administratora danych (art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o prawach pacjenta).

Poprawka w skrócie: imienne konto dla każdego pracownika i współpracownika, uprawnienia wynikające ze stanowiska, pisemne upoważnienia z ewidencją oraz odbieranie dostępu w dniu zakończenia współpracy. Jak zbudować model ról, wdrożyć logowanie wieloskładnikowe i przeglądać logi, opisujemy szczegółowo w artykule o tym, kto ma dostęp do danych pacjenta. Zasady opisane tam dla szpitala stosuje się w przychodni w mniejszej skali.

Błąd 5. Niezaszyfrowane laptopy, nieaktualne systemy i niezablokowane ekrany

Laptop lekarza z wizyt domowych albo pendrive z eksportem danych do rozliczeń można zgubić, a wtedy o skutkach decyduje to, czy dane były zaszyfrowane. Rozporządzenie o dokumentacji wymaga środków bezpieczeństwa adekwatnych do zagrożeń, uwzględniających najnowszy stan wiedzy, oraz dbałości o aktualizację oprogramowania (§ 1 ust. 5 pkt 3 i 4).

Poprawka:

  • szyfrowanie całych dysków na wszystkich laptopach i na komputerach stojących w miejscach dostępnych dla pacjentów;
  • automatyczna blokada ekranu po kilku minutach bezczynności;
  • wyłącznie szyfrowane nośniki wydane przez placówkę;
  • stały termin aktualizacji systemów, programu gabinetowego i urządzeń sieciowych oraz osoba, która za nie odpowiada;
  • sieć Wi-Fi dla pacjentów oddzielona od sieci, w której pracują komputery z dokumentacją;
  • cykliczne skanowanie podatności, które pokaże, co jest nieaktualne lub wystawione do internetu.

Błąd 6. Kopia zapasowa, której nikt nigdy nie odtworzył

Naruszeniem ochrony danych jest także ich utrata, a nie wyłącznie ujawnienie. Placówka ma zapewnić warunki zabezpieczające dokumentację przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub utratą (§ 1 ust. 7 rozporządzenia) i przechowywać ją co do zasady przez 20 lat od końca roku, w którym dokonano ostatniego wpisu (art. 29 ustawy o prawach pacjenta). Gdy kopia zapisuje się na dysku podłączonym do tego samego serwera, awaria, pożar albo oprogramowanie szyfrujące niszczą oryginał i kopię jednocześnie. Często nikt też nie sprawdził, czy z kopii da się odtworzyć działający system.

Poprawka: co najmniej jedna kopia poza budynkiem i jedna odłączona od sieci lub niemodyfikowalna, szyfrowanie kopii oraz próbne odtworzenie raz na kwartał, zakończone protokołem. Jeżeli program gabinetowy działa w chmurze dostawcy, zapytaj o jego kopie i o eksport całości danych w sposób umożliwiający odtworzenie ich w innym systemie, czego wymaga § 1 ust. 6 pkt 8 rozporządzenia. Pełną procedurę opisujemy w tekście o kopii zapasowej dokumentacji medycznej, a usługę znajdziesz na stronie backupu danych.

Organizacja i dokumenty: błędy 7–10

Błąd 7. Zgody zbierane tam, gdzie nie są potrzebne

Formularz „zgody na przetwarzanie danych osobowych w celu leczenia” nadal bywa wręczany przy pierwszej wizycie. Obowiązek prowadzenia dokumentacji i ochrony zawartych w niej danych wynika wprost z ustawy (art. 24 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta), a ta sama ustawa wskazuje, kto jest uprawniony do ich przetwarzania w celu ochrony zdrowia i udzielania świadczeń (art. 24 ust. 2). Placówka nie potrzebuje więc zgody pacjenta, aby prowadzić jego dokumentację. Zbieranie takiej zgody wprowadza w błąd, bo sugeruje, że po jej wycofaniu placówka usunie dokumentację przed upływem ustawowego okresu przechowywania.

Poprawka polega na przeglądzie formularzy i rozdzieleniu trzech rzeczy, które często trafiają na jedną kartkę:

  • oświadczeń z ustawy o prawach pacjenta: upoważnienia do dostępu do dokumentacji (art. 26 ust. 1), zgody na udzielanie informacji innym osobom (art. 9 ust. 3) oraz zgody na udzielenie świadczenia zdrowotnego (art. 16–18);
  • dobrowolnych zgód na cele inne niż leczenie, na przykład na przesyłanie informacji o ofercie, zbieranych osobno i bez wpływu na wizytę;
  • informacji o przetwarzaniu danych, napisanej prostym językiem i dostępnej w rejestracji.

Podstawy prawne poszczególnych czynności potwierdź z inspektorem ochrony danych lub prawnikiem.

Błąd 8. Brak umów powierzenia i wiedzy o tym, kto ma zdalny dostęp

Dane pacjentów widzi zwykle kilka podmiotów zewnętrznych: dostawca programu gabinetowego, firma informatyczna z dostępem zdalnym, dostawca hostingu, operator e-rejestracji, firma niszcząca dokumenty. Z każdym, kto przetwarza dane w imieniu placówki, potrzebna jest umowa powierzenia (art. 28 RODO). Ustawa o prawach pacjenta dodaje dwa warunki: realizacja takiej umowy nie może zakłócać udzielania świadczeń, w szczególności dostępu do dokumentacji bez zbędnej zwłoki, a podmiot przetwarzający jest związany tajemnicą (art. 24 ust. 5–6).

Poprawka zaczyna się od listy dostawców. Dla każdego zapisz: jakie dane widzi, jak się łączy, czy ma umowę powierzenia, w jakim czasie informuje o naruszeniu i jak odda dane po zakończeniu współpracy. Konta serwisowe powinny być imienne, włączane na czas zgłoszenia i zabezpieczone logowaniem wieloskładnikowym. Klauzule, których warto wymagać od producenta systemu, omawiamy w artykule o tym, czego oczekiwać od dostawcy oprogramowania medycznego.

Błąd 9. Brak procedury na wypadek naruszenia

Personel często nie wie, że naruszeniem jest także e-mail z wynikiem wysłany do niewłaściwej osoby, zgubiony pendrive albo zaglądanie do kartoteki znajomego bez związku z leczeniem. Nie wie też, komu to zgłosić, więc sprawa wychodzi na jaw po kilku dniach, kiedy termin 72 godzin już minął. Poprawką jest jednostronicowa instrukcja z numerem telefonu do osoby odpowiedzialnej, omówiona na szkoleniu, oraz wewnętrzna ewidencja naruszeń. Przebieg zgłoszenia opisujemy niżej.

Błąd 10. Ochrona danych, która istnieje tylko w segregatorze

Analiza ryzyka sprzed kilku lat, rejestr czynności nieuzupełniony po uruchomieniu e-rejestracji, szkolenie wyłącznie przy zatrudnieniu i dokumentacja przechowywana bez końca, bo nikt nie sprawdza terminów. Rozporządzenie o dokumentacji wymaga systematycznego szacowania ryzyka oraz okresowej oceny skuteczności zabezpieczeń (§ 1 ust. 5 pkt 1 i 5), a ustawa o prawach pacjenta nakazuje po upływie okresu przechowywania zniszczyć dokumentację w sposób uniemożliwiający identyfikację pacjenta (art. 29 ust. 2). Według danych CSIRT CeZ przedstawionych 1 października 2026 r. ponad 28% jednostek badanych na przełomie 2025 i 2026 r. nie miało opublikowanej polityki bezpieczeństwa, a około 29% dyrektorów nie prowadziło regularnych przeglądów oceny ryzyka.

Poprawką jest roczny kalendarz z czterema stałymi punktami: w pierwszym kwartale przegląd ryzyka i rejestru czynności, w drugim przegląd uprawnień i listy dostawców, w trzecim próbne odtworzenie kopii i ćwiczenie zgłoszenia naruszenia, w czwartym szkolenie personelu oraz przegląd dokumentacji, której okres przechowywania upłynął. Każdy punkt kończy się notatką z datą i podpisem, która dowodzi, że zabezpieczenia są kontrolowane.

Dziesięć błędów i poprawek w jednej tabeli

Nr Błąd Pierwsza poprawka Kto prowadzi
1 Brak poufności przy rejestracji Strefa dyskrecji, ustawienie monitorów, numery zamiast nazwisk Koordynator rejestracji
2 Informacje wydawane bez weryfikacji Upoważnienia widoczne w systemie, zasady potwierdzania tożsamości, wykaz udostępnień Koordynator rejestracji, IOD
3 Prywatna poczta, komunikatory i telefony Służbowe skrzynki z logowaniem wieloskładnikowym, szyfrowane załączniki Informatyk lub firma IT
4 Wspólne konta, brak upoważnień Imienne konta, role, ewidencja upoważnień Kierownik, informatyk
5 Nieszyfrowany i nieaktualny sprzęt Szyfrowanie dysków, blokada ekranu, harmonogram aktualizacji Informatyk lub firma IT
6 Nietestowana kopia zapasowa Kopia poza budynkiem i kopia odłączona, kwartalny test odtworzenia Informatyk, kierownik
7 Zbędne zgody, nieczytelne informacje Przegląd formularzy, rozdzielenie oświadczeń i zgód IOD
8 Brak umów powierzenia Lista dostawców, umowy, imienne konta serwisowe Kierownik, IOD
9 Brak procedury naruszeń Instrukcja na jedną stronę, ewidencja naruszeń, ćwiczenie IOD, kierownik
10 Ochrona danych tylko na papierze Roczny kalendarz przeglądów z notatkami Kierownik

Administratorem danych jest placówka, a nie informatyk czy inspektor ochrony danych. Zadania można rozdzielić, ale o budżecie i priorytetach decyduje kierownik.

Jak zgłosić naruszenie ochrony danych w ciągu 72 godzin?

Naruszenie ochrony danych zgłasza się Prezesowi UODO nie później niż 72 godziny po jego stwierdzeniu (art. 33 RODO), a gdy ryzyko dla pacjentów jest wysokie, placówka zawiadamia również ich samych (art. 34). O tym, czy zgłoszenie jest wymagane, decyduje ocena ryzyka dla osób, których dane dotyczą, dlatego trzeba ją przeprowadzić i zapisać przy każdym zdarzeniu. Termin biegnie w godzinach, więc weekend go nie wstrzymuje.

  1. Ogranicz skutki. Odłącz zainfekowany komputer od sieci, zmień hasła, poproś omyłkowego adresata o usunięcie wiadomości.
  2. Zapisz fakty. Co się stało, kiedy, kto to zauważył, jakie dane i ilu pacjentów dotyczy zdarzenie.
  3. Powiadom osobę odpowiedzialną. Kierownik lub inspektor ochrony danych powinien dowiedzieć się o zdarzeniu tego samego dnia.
  4. Oceń ryzyko dla pacjentów. Inaczej wygląda zgubiony laptop z zaszyfrowanym dyskiem, a inaczej wynik badania wysłany do obcej osoby.
  5. Zgłoś naruszenie do UODO, jeżeli ocena to uzasadnia. Czekanie na komplet informacji nie usprawiedliwia przekroczenia terminu.
  6. Zawiadom pacjentów, gdy ryzyko jest wysokie. Napisz prostym językiem, co się stało, jakie mogą być skutki i co pacjent może zrobić.
  7. Wpisz zdarzenie do ewidencji i zapisz, co zmieniasz, żeby się nie powtórzyło.

Przykład: w piątek o 15:40 rejestratorka wysyła wynik badania na adres innego pacjenta o tym samym nazwisku i zauważa pomyłkę po kwadransie. Jeżeli zgłosi to od razu, kierownik ma czas do poniedziałku do około 15:55, bo 72 godziny liczy się od stwierdzenia naruszenia. Jeżeli powie o tym dopiero w poniedziałek rano, na ocenę ryzyka i zgłoszenie zostaje kilka godzin.

Placówka będąca podmiotem kluczowym lub ważnym w rozumieniu ustawy o KSC zgłasza incydent poważny osobno do CSIRT CeZ: wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie incydentu w ciągu 72 godzin. Jedno zdarzenie, na przykład zaszyfrowanie serwera z dokumentacją, może uruchomić oba obowiązki. Ścieżkę zgłoszenia do zespołu sektorowego opisujemy w artykule o tym, czym jest CSIRT CeZ i jak zgłosić incydent.

Czy przychodnia podlega także ustawie o KSC?

Przychodnia podlega ustawie o KSC, jeżeli jest podmiotem leczniczym i osiąga określoną wielkość; mała placówka poniżej progów co do zasady pozostaje poza ustawą. Prywatny podmiot leczniczy staje się średnim przedsiębiorstwem, gdy zatrudnia co najmniej 50 osób albo gdy jego roczny obrót i suma bilansowa przekraczają 10 mln euro, i wtedy jest podmiotem ważnym. Po przekroczeniu progów średniego przedsiębiorstwa (250 osób albo obrót powyżej 50 mln euro i suma bilansowa powyżej 43 mln euro) jest podmiotem kluczowym. Do wielkości wlicza się co do zasady dane przedsiębiorstw powiązanych i partnerskich, co jest istotne dla sieci przychodni. Podmiot leczniczy niebędący przedsiębiorcą, na przykład SPZOZ, jest podmiotem ważnym przy zatrudnieniu od 50 do 249 osób i kluczowym od 250 osób. Praktyki zawodowe lekarzy i pielęgniarek nie są podmiotami leczniczymi w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej, więc ten wpis załącznika nr 1 ich nie obejmuje.

Podmioty, które spełniały kryteria 3 kwietnia 2026 r., mają czas na wdrożenie obowiązków do 3 kwietnia 2027 r. Progi i przykłady dla przychodni, gabinetów i laboratoriów omawiamy w artykule czy przychodnia podlega NIS2. Wstępną odpowiedź daje bezpłatna ankieta Kompas Regulacyjny. Niezależnie od wyniku RODO i przepisy o dokumentacji medycznej obowiązują każdą placówkę.

Kodeksy postępowania RODO w ochronie zdrowia: czy warto przystąpić?

Przystąpienie do zatwierdzonego kodeksu postępowania jest dobrowolne i ma sens wtedy, gdy placówka chce oprzeć własne procedury na wzorcu przygotowanym dla branży medycznej i zatwierdzonym przez organ nadzorczy. Prezes UODO zatwierdził dla ochrony zdrowia dwa kodeksy, o których warto wiedzieć: w grudniu 2022 r. kodeks dla małych placówek medycznych opracowany przez Federację Porozumienie Zielonogórskie, pierwszy zatwierdzony kodeks w Polsce, a w grudniu 2023 r. kodeks postępowania dla sektora ochrony zdrowia przygotowany przez Polską Federację Szpitali, obejmujący podmioty publiczne i prywatne. Informacje o obu znajdziesz na stronie UODO poświęconej zatwierdzonym kodeksom.

Kodeks daje gotową strukturę, ale monitory w rejestracji, konta w systemie i kopie zapasowe nadal trzeba uporządkować u siebie. Warunki przystąpienia i sposób monitorowania przestrzegania kodeksu sprawdź u organizacji, która go opracowała.

RODO w przychodni lekarskiej: lista kontrolna na tydzień, miesiąc i kwartał

W tym tygodniu:

  • przejdź się po rejestracji i poczekalni jak pacjent i zapisz, co widać i słychać;
  • sprawdź, kto korzysta ze wspólnych kont i czy osoby, które odeszły, nadal mają dostęp;
  • ustal jedną osobę i jeden numer telefonu do zgłaszania naruszeń;
  • zapytaj informatyka o datę ostatniego odtworzenia danych z kopii.

W tym miesiącu:

  • załóż imienne konta i włącz logowanie wieloskładnikowe do poczty oraz dostępu zdalnego;
  • włącz szyfrowanie dysków na laptopach i automatyczną blokadę ekranów;
  • sporządź listę dostawców z dostępem do danych i sprawdź umowy powierzenia.

W tym kwartale:

  • zaktualizuj analizę ryzyka, rejestr czynności przetwarzania i formularze dla pacjentów;
  • wykonaj próbne odtworzenie systemu z kopii i spisz protokół;
  • przeprowadź szkolenie z przykładami z własnej rejestracji i ćwiczenie zgłoszenia naruszenia;
  • zleć niezależny przegląd zabezpieczeń technicznych; o tym, jak audyty i testy mają się do wymagań ochrony danych, piszemy w tekście o audytach infrastruktury a RODO.

FAQ: najczęściej zadawane pytania

Czy przychodnia musi wyznaczyć inspektora ochrony danych?

Obowiązek wyznaczenia inspektora ochrony danych reguluje art. 37 RODO. To, czy dotyczy konkretnej przychodni, zależy między innymi od skali przetwarzania danych o zdrowiu i od statusu placówki, dlatego wymaga indywidualnej oceny. Nawet gdy obowiązku nie ma, ktoś w placówce powinien imiennie odpowiadać za ochronę danych.

Czy rejestracja może udzielać informacji o pacjencie przez telefon?

Tak, ale tylko pacjentowi albo osobie, którą pacjent do tego upoważnił, i po potwierdzeniu tożsamości rozmówcy. Zgodę na udzielanie informacji innym osobom przewiduje art. 9 ust. 3 ustawy o prawach pacjenta, a upoważnienie do dostępu do dokumentacji art. 26 ust. 1.

Czy RODO w przychodniach zdrowia wymaga zgody pacjenta na przetwarzanie danych w celu leczenia?

Nie, prowadzenie dokumentacji medycznej jest obowiązkiem placówki wynikającym z ustawy o prawach pacjenta, więc nie opiera się na zgodzie. Czym innym są zgoda na udzielenie świadczenia zdrowotnego i upoważnienie do dostępu do dokumentacji. Zgody w rozumieniu RODO zbiera się na cele inne niż leczenie, na przykład marketingowe.

Jak długo przychodnia przechowuje dokumentację medyczną?

Co do zasady przez 20 lat od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano ostatniego wpisu (art. 29 ustawy o prawach pacjenta). Ustawa przewiduje wyjątki, między innymi 22 lata dla dokumentacji dzieci do ukończenia 2. roku życia oraz 5 lat dla skierowań i zleceń.

Jakie kary grożą przychodni za naruszenie RODO?

RODO przewiduje administracyjne kary pieniężne do 20 mln euro lub 4% obrotu (art. 83). Dla podmiotów publicznych polskie przepisy określają inne limity. Wysokość kary w konkretnej sprawie zależy od jej okoliczności.

Czy mała przychodnia podlega NIS2 i ustawie o KSC?

Co do zasady nie, jeżeli nie osiąga progów średniego przedsiębiorstwa, czyli zatrudnia mniej niż 50 osób i nie przekracza 10 mln euro obrotu lub sumy bilansowej. Przy ocenie wielkości liczą się też dane grupy, a w szczególnych przypadkach organ może uznać podmiot decyzją. RODO obowiązuje placówkę niezależnie od tej oceny.

Jak możemy pomóc

Zdalny Admin zajmuje się techniczną stroną ochrony danych w placówkach medycznych: porządkujemy konta i uprawnienia, wdrażamy i testujemy kopie zapasowe, sprawdzamy podatności oraz wykonujemy testy penetracyjne portali pacjenta. W modelu vCISO prowadzimy roczny kalendarz przeglądów i pilnujemy, żeby RODO w przychodni obejmowało systemy, a nie same dokumenty. Wycena jest indywidualna i zależy od liczby stanowisk oraz systemów.

Jeżeli chcesz sprawdzić, które z dziesięciu błędów występują w Twojej przychodni, napisz do nas w sprawie przeglądu zabezpieczeń. Wynikiem jest lista poprawek z priorytetami.