
Szpital, który jest podmiotem kluczowym lub ważnym, odpowiada za bezpieczeństwo swoich systemów także wtedy, gdy utrzymuje je zewnętrzna firma. Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC) wymaga od niego bezpieczeństwa i ciągłości łańcucha dostaw, a najmocniejszym dowodem wykonania tego obowiązku jest umowa z dostawcą oprogramowania medycznego: z terminem zgłaszania incydentów, zasadami zdalnego dostępu, obsługą podatności, prawem do audytu i planem wyjścia.
Dostawca oprogramowania medycznego ma zwykle szerszy dostęp do danych pacjentów niż większość pracowników placówki. Administruje bazą systemu szpitalnego, łączy się zdalnie z serwerami, wgrywa aktualizacje i bywa jedyną stroną, która rozumie strukturę danych. Gdy jego konto serwisowe zostanie przejęte albo firma przestanie odpowiadać na zgłoszenia, skutki ponoszą szpital i pacjenci. Stan prawny na listopad 2026 r.; tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przegląd obecnych umów i dostępów dostawców wykonujemy w ramach audytu NIS2 / KSC.
Łańcuch dostaw w NIS2 i KSC: czego wymaga ustawa
Dyrektywę NIS2 wdrożyła w Polsce ustawa z 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o KSC (Dz.U. 2026 poz. 252), obowiązująca od 3 kwietnia 2026 r. Podmiot kluczowy lub ważny wdraża system zarządzania bezpieczeństwem informacji (SZBI), a jednym z jego wymaganych elementów jest bezpieczeństwo i ciągłość łańcucha dostaw produktów, usług i procesów ICT, od których zależy świadczenie usługi, z uwzględnieniem związków z bezpośrednim dostawcą sprzętu lub oprogramowania (art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. e).
Przy wdrażaniu tych środków podmiot bierze pod uwagę (art. 8 ust. 2):
- podatności związane z dostawcą sprzętu lub oprogramowania,
- ogólną jakość produktów, usług i procesów ICT pochodzących od dostawcy,
- wyniki skoordynowanej oceny bezpieczeństwa prowadzonej na poziomie unijnym przez Grupę Współpracy,
- wyniki postępowania w sprawie uznania dostawcy za dostawcę wysokiego ryzyka (art. 67b).
Z dostawcami wiążą się jeszcze trzy elementy tego samego artykułu: bezpieczeństwo w procesie nabywania, rozwoju, utrzymania i eksploatacji systemu, w tym jego testowanie (pkt 2 lit. b), regularne aktualizacje oprogramowania stosownie do zaleceń producenta, z analizą ich wpływu na świadczoną usługę (pkt 5 lit. b), oraz niezwłoczne działanie po dostrzeżeniu podatności (pkt 5 lit. d). Żadnego z nich szpital nie wykona bez producenta, który ma kod i wiedzę o systemie.
Odpowiedzialności nie da się przy tym przenieść umową: kierownik podmiotu odpowiada za wykonanie obowiązków także wtedy, gdy powierzył je innej osobie (art. 8c). Podmioty, które spełniały kryteria 3 kwietnia 2026 r., mają czas na wdrożenie do 3 kwietnia 2027 r., więc umowy podpisywane dziś powinny już zawierać docelowe zapisy.
Ustawa nie obejmuje każdej placówki. Status zależy od rodzaju i wielkości podmiotu, co sprawdzisz w bezpłatnej ankiecie Kompas Regulacyjny. Pełną listę obowiązków omawiamy w tekście o ustawie o KSC w podmiocie leczniczym.
Czy ustawa o KSC narzuca treść umowy z dostawcą IT?
Nie, ustawa o KSC nie zawiera listy obowiązkowych klauzul umownych. Wymaga rezultatu, czyli bezpiecznego i ciągłego łańcucha dostaw, a dobór środków zostawia podmiotowi, który dopasowuje je do oszacowanego ryzyka. Umowa jest jednak jedynym narzędziem, którym szpital może zobowiązać zewnętrzną firmę do określonego zachowania. Rada Ministrów może w rozporządzeniu doprecyzować wymagania dla SZBI w poszczególnych rodzajach działalności (art. 8a), dlatego przed dużym zamówieniem sprawdź aktualny stan przepisów wykonawczych.
Część zapisów wynika natomiast wprost z przepisów, które obowiązują każdą placówkę, także tę spoza ustawy o KSC.
| Przepis | Co z niego wynika dla umowy z dostawcą |
|---|---|
| Art. 28 RODO | Dostawca z dostępem do danych pacjentów przetwarza je w imieniu placówki, więc potrzebna jest umowa powierzenia przetwarzania. |
| Art. 24 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy o prawach pacjenta | Osoby utrzymujące system i dbające o jego bezpieczeństwo przetwarzają dane z dokumentacji na podstawie upoważnienia administratora i są związane tajemnicą. |
| Art. 24 ust. 5–7 tej ustawy | Realizacja umowy powierzenia nie może zakłócać udzielania świadczeń, w szczególności dostępu do dokumentacji bez zbędnej zwłoki. Podmiot przetwarzający, który przestaje przetwarzać dane, na przykład z powodu likwidacji, przekazuje je placówce. |
| § 1 ust. 6 pkt 8 rozporządzenia o dokumentacji medycznej | System ma umożliwiać eksport całości danych w obowiązujących standardach i formatach tak, by dało się je odtworzyć w innym systemie. |
Których dostawców objąć wymaganiami: mapa łańcucha dostaw
Ustawa mówi o dostawcach, od których zależy świadczenie usługi. W szpitalu to więcej firm niż producent głównego systemu. Zacznij od listy wszystkich podmiotów, które mają konto, tunel, serwer albo kod w Twojej infrastrukturze, i przy każdym zapisz, do czego ma dostęp, co się stanie, gdy zawiedzie, oraz kto w placówce jest opiekunem umowy.
| Dostawca | Typowy dostęp | Skutek awarii lub przejęcia dostępu | Poziom |
|---|---|---|---|
| Producent i serwisant systemu szpitalnego (HIS) oraz repozytorium EDM | Konta administracyjne w aplikacji i bazie, zdalny serwis, aktualizacje | Brak dokumentacji na oddziałach, ryzyko wycieku lub zaszyfrowania bazy pacjentów | Krytyczny |
| Dostawcy systemów diagnostyki obrazowej (RIS/PACS) i laboratorium (LIS) | Serwery aplikacyjne, integracje z HIS, zdalny serwis | Wstrzymanie diagnostyki, utrata wyników i obrazów | Krytyczny |
| Hosting, centrum danych, dostawca systemu w modelu usługowym | Kontrola nad serwerami i kopiami | Niedostępność wszystkich hostowanych systemów jednocześnie | Krytyczny |
| Firma administrująca siecią, serwerami lub stacjami roboczymi | Uprawnienia administratora domeny, zapór i kopii | Jedno przejęte konto daje kontrolę nad całym środowiskiem | Krytyczny |
| Serwis aparatury medycznej podłączonej do sieci | Zdalne połączenia do urządzeń i stacji opisowych | Wejście do sieci klinicznej z pominięciem zabezpieczeń brzegowych | Istotny |
| Dostawca portalu pacjenta, e-rejestracji lub teleporad | Dane pacjentów dostępne z internetu, integracja z HIS | Wyciek danych, przejęcia kont pacjentów, niedostępna rejestracja | Istotny |
Dostawcy systemów kadrowych, finansowych i operator łączy trafiają zwykle do poziomu standardowego. Klasyfikację przeprowadzisz w czterech krokach:
- Spisz dostawców na podstawie rejestru umów, listy kont w domenie i w systemach medycznych oraz konfiguracji VPN i zapory. Źródła techniczne ujawniają firmy, o których dział zamówień już nie pamięta.
- Każdemu przypisz poziom. Krytyczny to taki, bez którego nie przyjmiesz pacjenta albo który ma dostęp administracyjny do danych medycznych.
- Dla dostawców krytycznych wyznacz opiekuna umowy i zapisz dopuszczalny czas niedostępności systemu, uzgodniony z oddziałami.
- Porównaj obecne umowy z tabelą klauzul poniżej, a braki wpisz do szacowania ryzyka i planu postępowania z ryzykiem, które należą do dokumentacji wymaganej przez ustawę (art. 10).
Ogólne kryteria oceny firm hostingowych i usługowych opisaliśmy w poradniku jak ocenić dostawcę hostingu lub usług IT pod kątem NIS2 i DORA. Tutaj zajmujemy się dostawcami oprogramowania medycznego.
Umowa z dostawcą IT w szpitalu: tabela klauzul
Poniższy zestaw jest listą kontrolną dla dostawców krytycznych. Dla istotnych wybierz wiersze odpowiadające ich dostępowi. Klauzula, której wykonania nikt nie sprawdza, po roku przestaje działać, stąd trzecia kolumna.
| Obszar | Co zapisać | Jak sprawdzać |
|---|---|---|
| Poziom usług (SLA) | Osobno czas reakcji i czas przywrócenia działania dla awarii krytycznej, poważnej i zwykłej. Wsparcie całodobowe dla systemów używanych całodobowo. Skutki finansowe przekroczeń. | Comiesięczny raport ze zgłoszeń porównany z własnym rejestrem awarii. |
| Zgłaszanie incydentów | Powiadomienie w terminie określonym w godzinach o incydencie dotyczącym systemów lub danych placówki oraz o incydentach u dostawcy, które mogą na nią wpłynąć. Kanał całodobowy, zabezpieczenie logów, współpraca przy zgłoszeniach. | Próbne powiadomienie raz w roku, aktualna lista kontaktów. |
| Podatności i aktualizacje | Informowanie o podatnościach w produkcie i komponentach, terminy poprawek zależne od krytyczności, lista wspieranych wersji, zapowiedź końca wsparcia z wyprzedzeniem liczonym w miesiącach. | Kwartalne zestawienie poprawek, skan podatności po aktualizacji. |
| Zdalny dostęp | Tylko kanałem kontrolowanym przez placówkę, z logowaniem wieloskładnikowym, na konta imienne, na czas zgłoszenia, z rejestrowaniem sesji. | Kwartalny przegląd kont i dziennika sesji. |
| Prawo do audytu | Prawo do kontroli u dostawcy lub do otrzymania wyników niezależnych audytów i testów. Termin usunięcia ustaleń. Udział dostawcy w audycie i kontroli w placówce. | Przegląd raz w roku, rejestr ustaleń z datami zamknięcia. |
| Podwykonawcy | Lista podwykonawców z dostępem do systemów lub danych, informowanie o zmianach z wyprzedzeniem, te same wymagania, pełna odpowiedzialność dostawcy. | Aktualizacja listy przy przeglądzie rocznym. |
| Eksport danych i plan wyjścia | Eksport całości danych na żądanie, także w trakcie umowy, w formatach wymaganych przepisami. Okres przejściowy, wsparcie migracji, usunięcie danych potwierdzone protokołem. | Próbny eksport i odtworzenie próbki w środowisku testowym. |
| Powierzenie przetwarzania | Zakres danych, środki bezpieczeństwa, dalsze powierzenie, termin zgłaszania naruszeń, zwrot lub usunięcie danych. Imienna lista osób z dostępem i ich upoważnienia. | Przegląd z inspektorem ochrony danych raz w roku. |
| Kopie zapasowe i ciągłość | Kto wykonuje kopie, gdzie je przechowuje, jak często testuje odtwarzanie. W modelu usługowym także plan ciągłości działania dostawcy. | Protokół z testu odtworzenia do wglądu placówki. |
U dostawców krytycznych dopisz jeszcze dostęp placówki do dzienników działań administratorów oraz zarządzanie zmianami: zapowiedź aktualizacji, okna serwisowe i plan wycofania zmiany.
Termin zgłoszenia incydentu przez dostawcę
Szpital zgłasza incydent poważny do CSIRT CeZ etapami: wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin od wykrycia, zgłoszenie w ciągu 72 godzin i sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca od zgłoszenia (art. 11 ust. 1 pkt 4–4c). Jeżeli zdarzenie zaczyna się u dostawcy, a ten informuje o nim po tygodniu, placówka nie ma jak rzetelnie wykonać własnych obowiązków. Umowa powinna więc podawać termin w godzinach zamiast słowa „niezwłocznie”. Rozsądnie jest przyjąć kilka godzin od stwierdzenia zdarzenia na pierwszą informację, tak aby placówce zostało dość czasu na ocenę sytuacji i wczesne ostrzeżenie.
Odrębnym obowiązkiem jest zgłoszenie naruszenia ochrony danych Prezesowi UODO w ciągu 72 godzin (art. 33 RODO), dlatego dostawca jako podmiot przetwarzający powinien informować również o naruszeniach danych osobowych. Procedurę po stronie placówki opisujemy w tekście o zgłaszaniu incydentów do CSIRT CeZ.
Zdalny dostęp serwisowy
Stały tunel i jedno konto „serwis” używane przez cały zespół producenta to jedna z najgroźniejszych praktyk w relacji z dostawcą. Umowa powinna ją wykluczyć. Technicy łączą się kanałem kontrolowanym przez szpital, logują się wieloskładnikowo na konta imienne, a dostęp jest włączany na czas konkretnego zgłoszenia. Ustawa o KSC wymienia wśród środków polityki kontroli dostępu oraz uwierzytelnianie wieloskładnikowe w stosownych przypadkach (art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. l i n), a konto administracyjne zewnętrznej firmy jest takim przypadkiem. Model ról i przeglądów opisujemy w artykule o tym, kto ma dostęp do danych pacjenta.
Podatności i aktualizacje
Według danych CSIRT CeZ przedstawionych 1 października 2026 r. podatne usługi były w 2025 r. drugą najczęstszą kategorią obsłużonych zdarzeń w ochronie zdrowia (344 przypadki), a wycieki poświadczeń trzecią (148). Umowa powinna rozstrzygać, kto i w jakim czasie dostarcza poprawkę, kto ją instaluje oraz co się dzieje, gdy aplikacja wymaga systemu operacyjnego lub bazy danych bez wsparcia.
Zastrzeż także prawo do własnych testów. Placówka powinna móc zlecić testy penetracyjne systemu i regularnie uruchamiać skaner podatności, a dostawca ma odnieść się do wyników w określonym terminie. Inaczej wygląda to w aparaturze medycznej, gdzie poprawki wprowadza się zgodnie z wytycznymi producenta wyrobu, co omawiamy w tekście o bezpieczeństwie urządzeń medycznych w sieci szpitala.
Eksport danych i plan wyjścia
Dokumentację medyczną przechowuje się co do zasady 20 lat od końca roku, w którym dokonano ostatniego wpisu (art. 29 ustawy o prawach pacjenta). To dłużej, niż zwykle trwa umowa na oprogramowanie, więc zmiana dostawcy w tym okresie jest bardzo prawdopodobna. Skoro przepisy wymagają możliwości eksportu całości danych, umowa powinna ten wymóg uszczegółowić: termin wykonania, formaty, dokumentację struktur, zasady rozliczenia ustalone z góry i wsparcie w okresie przejściowym.
Jeden próbny eksport z odtworzeniem próbki w środowisku testowym mówi o zależności od dostawcy więcej niż strona deklaracji. Podział odpowiedzialności za dokumentację elektroniczną opisujemy w artykule o bezpieczeństwie elektronicznej dokumentacji medycznej.
Powierzenie przetwarzania, podwykonawcy i prawo do audytu
Skoro realizacja umowy powierzenia nie może zakłócać udzielania świadczeń, w umowie nie powinno być mechanizmu pozwalającego dostawcy odciąć placówkę od dokumentacji, na przykład przy sporze o płatność. Zakres takiego zapisu oceń z prawnikiem. Pracownicy dostawcy działają na podstawie upoważnienia administratora, dlatego szpital powinien znać ich z imienia i nazwiska.
Ustawa o KSC mówi o związkach z bezpośrednim dostawcą, ale ryzyko nie kończy się na pierwszym ogniwie. Producent często korzysta z cudzego centrum danych, zewnętrznych programistów albo firmy wdrożeniowej. Wymagaj listy takich podmiotów i przeniesienia na nie tych samych zobowiązań. Prawo do audytu nie musi oznaczać corocznej wizyty u producenta: zwykle wystarcza przegląd wyników niezależnych audytów i testów, a kontrolę na miejscu zostawia się na sytuacje po incydencie.
Jak ocenić dostawcę przed podpisaniem umowy?
Dostawcę ocenia się przed podpisaniem umowy ankietą bezpieczeństwa, w której każda odpowiedź twierdząca wymaga dowodu: dokumentu, opisu konfiguracji albo raportu. Kilkanaście pytań z dowodami daje więcej niż sto pytań, na które odpowiada dział handlowy.
Zalecenia CSIRT CeZ dla dostawców rozwiązań IT
Według komunikatu Centrum e-Zdrowia z 1 października 2026 r. CSIRT CeZ, w odpowiedzi na nasilające się ataki na podmioty medyczne i producentów oprogramowania medycznego, przygotował zalecenia bezpieczeństwa dla dostawców rozwiązań IT dla ochrony zdrowia. Obejmują one między innymi zarządzanie bezpieczeństwem, ochronę danych, architekturę systemów, zarządzanie dostępami oraz monitorowanie i reagowanie na incydenty. Materiał rozpowszechniono przez organizacje zrzeszające dostawców i producentów oprogramowania.
Zapytaj dostawcę na piśmie, czy zna te zalecenia i jak realizuje każdy z wymienionych obszarów. Treści zaleceń tu nie przytaczamy; o aktualną wersję poproś dostawcę, a w razie wątpliwości zapytaj CSIRT CeZ.
Przykładowe pytania do ankiety
Pytania są naszą propozycją ułożoną według tych samych obszarów. Nie są cytatem z zaleceń.
- Zarządzanie bezpieczeństwem. Kto odpowiada za bezpieczeństwo produktu i jak się z nim skontaktować poza godzinami pracy? Czy firma jest podmiotem kluczowym lub ważnym w rozumieniu ustawy o KSC?
- Ochrona danych. Gdzie fizycznie znajdują się dane pacjentów i ich kopie? Czy do testów i szkoleń używa się danych rzeczywistych?
- Architektura systemów. Jakie wersje systemów operacyjnych i baz danych są wspierane i do kiedy? Które komponenty pochodzą od firm trzecich i jak śledzone są ich podatności?
- Zarządzanie dostępami. Ilu pracowników dostawcy ma dostęp do środowiska klienta i na jakich kontach? W jakim czasie odbierany jest dostęp osobie odchodzącej z firmy?
- Monitorowanie i reagowanie na incydenty. W jakim czasie dostawca informuje klientów o incydencie? Kiedy ostatnio testował procedurę reagowania i odtwarzania?
Oceniaj dowody, a nie liczbę odpowiedzi „tak”. Sygnały ostrzegawcze są zwykle te same: brak osoby odpowiedzialnej za bezpieczeństwo, odmowa podania lokalizacji danych, jedno konto serwisowe dla wszystkich klientów, brak listy wspieranych wersji. Każdy taki punkt zapisz jako ryzyko do zamknięcia klauzulą, zabezpieczeniem po swojej stronie albo akceptacją podpisaną przez kierownika podmiotu.
Kiedy dostawca oprogramowania medycznego sam podlega ustawie o KSC?
Dostawca podlega ustawie o KSC wtedy, gdy sam mieści się w jednym z rodzajów podmiotów z załącznika nr 1 lub 2 i osiąga próg wielkości. Samo dostarczanie oprogramowania szpitalowi nie tworzy takiego statusu. W praktyce w grę wchodzą cztery wpisy.
| Rodzaj dostawcy | Możliwy wpis w ustawie | Próg wielkości i status |
|---|---|---|
| Firma, która instaluje, utrzymuje i zdalnie administruje systemem u klienta | Dostawca usług zarządzanych (załącznik nr 1, sektor „Zarządzanie usługami ICT”) | Powyżej progów średniego przedsiębiorstwa: podmiot kluczowy. Średnie przedsiębiorstwo: podmiot ważny. |
| Firma udostępniająca system z własnej infrastruktury lub prowadząca centrum danych | Dostawca chmury obliczeniowej albo usług centrum przetwarzania danych (załącznik nr 1, sektor „Infrastruktura cyfrowa”) | Jak wyżej. |
| Producent oprogramowania będącego wyrobem medycznym | Producent wyrobów medycznych (załącznik nr 2, sektor „Produkcja”) | Co najmniej średnie przedsiębiorstwo: podmiot ważny. |
| Firma obsługująca incydenty, prowadząca testy lub audyty bezpieczeństwa | Dostawca usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa | Co najmniej małe przedsiębiorstwo: podmiot kluczowy (art. 5 ust. 1 pkt 3). |
Średnie przedsiębiorstwo zatrudnia mniej niż 250 osób i ma roczny obrót do 50 mln euro lub sumę bilansową do 43 mln euro, a jednocześnie nie jest już małym, czyli zatrudnia co najmniej 50 osób albo przekracza 10 mln euro zarówno obrotu, jak i sumy bilansowej. Mniejsi producenci są co do zasady poza ustawą. Kwalifikacja konkretnej firmy wymaga indywidualnego sprawdzenia, dlatego poproś dostawcę o pisemną informację, czy jest wpisany do wykazu podmiotów kluczowych i ważnych.
Status dostawcy nie zmienia obowiązków szpitala. Dostawca objęty ustawą ma własny SZBI i własne terminy zgłoszeń, co ułatwia rozmowę o wymaganiach, ale nie zastępuje klauzul. Dostawca spoza ustawy odpowiada wobec placówki przede wszystkim w zakresie określonym umową. Ustawa pozwala też podmiotom i ich dostawcom wymieniać informacje o podatnościach i zagrożeniach oraz zawierać w tej sprawie porozumienia (art. 8h).
Osobną kwestią jest dostawca wysokiego ryzyka. Minister właściwy do spraw informatyzacji może uznać za takiego dostawcę sprzętu lub oprogramowania używanego przez podmioty kluczowe i ważne (art. 67b). Po takiej decyzji podmioty nie wprowadzają do użytkowania produktów i usług nią objętych, a używane wycofują nie później niż w ciągu 7 lat od jej ogłoszenia (art. 67c ust. 1).
Kto w szpitalu odpowiada za nadzór nad dostawcami?
Za nadzór nad dostawcami odpowiada kierownik podmiotu, a bieżącą pracę dzieli się między dział IT, osobę odpowiedzialną za bezpieczeństwo, inspektora ochrony danych i dział zamówień. Podział warto zapisać w SZBI, bo bez niego każda z tych osób zakłada, że dostawcą zajmuje się ktoś inny.
| Rola | Zadania wobec dostawców |
|---|---|
| Kierownik podmiotu | Zatwierdza wymagania wobec dostawców jako część SZBI, planuje środki finansowe, akceptuje na piśmie ryzyka, których nie udało się zamknąć (art. 8c i 8d). |
| Osoba odpowiedzialna za bezpieczeństwo (wewnętrzna lub vCISO) | Prowadzi rejestr dostawców, ankiety i ocenę ryzyka, przygotowuje klauzule, organizuje przegląd roczny i próbne powiadomienia. |
| Dział IT | Nadaje i odbiera konta serwisowe, pilnuje kanału zdalnego dostępu, weryfikuje raporty SLA i instalację poprawek. |
| Inspektor ochrony danych | Opiniuje umowy powierzenia, nadzoruje upoważnienia pracowników dostawcy, uczestniczy w ocenie naruszeń. |
| Dział zamówień i obsługa prawna | Utrzymują wzorzec umowy z klauzulami bezpieczeństwa, wpisują wymagania do opisu przedmiotu zamówienia, prowadzą aneksy. |
| Kierownicy komórek medycznych | Określają, jak długo oddział może pracować bez systemu, i utrzymują procedury pracy awaryjnej. |
Protokół z przeglądu rocznego każdego dostawcy krytycznego trafia do dokumentacji operacyjnej SZBI.
Jak uporządkować umowy już podpisane: plan krok po kroku
Umów zawartych przed nowelizacją nie trzeba wypowiadać. Przejdź przez etapy, zaczynając od tego, co zależy wyłącznie od szpitala.
- W tym tygodniu: wyłącz stałe tunele i konta serwisowe, których nie da się przypisać do konkretnej osoby, a pozostałym włącz logowanie wieloskładnikowe.
- W tym miesiącu: ukończ mapę dostawców, wskaż krytycznych, zbierz ich umowy wraz z umowami powierzenia i sprawdź listy osób z dostępem.
- W tym kwartale: wyślij dostawcom krytycznym ankietę i propozycję aneksu obejmującego co najmniej zgłaszanie incydentów, zdalny dostęp, podatności oraz eksport danych. Wykonaj jeden próbny eksport.
- Do 3 kwietnia 2027 r.: zamknij aneksy, opisz proces nadzoru w dokumentacji SZBI i przeprowadź pierwszy przegląd roczny. Tam, gdzie aneksu nie udało się podpisać, zapisz ryzyko, zabezpieczenia zastępcze i decyzję kierownika.
- Przy każdym nowym zamówieniu: wpisz wymagania bezpieczeństwa do opisu przedmiotu zamówienia i wzoru umowy przed wyborem wykonawcy.
W placówkach stosujących Prawo zamówień publicznych trzeba dodatkowo sprawdzić z prawnikiem, w jakim zakresie zmiana zawartej umowy jest dopuszczalna. Gdy aneks nie wchodzi w grę, część wymagań da się wprowadzić technicznie, przez kontrolę kanału zdalnego dostępu i monitorowanie działań serwisu.
Najczęstsze błędy w umowach z dostawcami oprogramowania
- SLA mierzy tylko czas reakcji. Dostawca potwierdza zgłoszenie w godzinę, a system nie działa trzy dni. Zapisuj czas przywrócenia działania.
- Eksport danych „po uzgodnieniu warunków”. Warunki uzgadnia się wtedy w chwili, gdy placówka nie ma już siły negocjacyjnej.
- Wymagania tylko wobec głównego producenta. Integrator, firma od sieci i serwis aparatury mają często równie szeroki dostęp, a ich umowy bywają jednostronicowe.
- Brak sprawdzania. Dobre zapisy istnieją, ale nikt nie żąda raportów, nie przegląda kont i nie ćwiczy powiadomień.
Tło techniczne, w tym ryzyka związane z komponentami i aktualizacjami, znajdziesz w tekście o bezpieczeństwie łańcucha dostaw oprogramowania.
FAQ: najczęściej zadawane pytania
Czy NIS2 dotyczy dostawcy oprogramowania medycznego?
Pośrednio zawsze, bezpośrednio tylko w części przypadków. Szpital będący podmiotem kluczowym lub ważnym musi zapewnić bezpieczeństwo łańcucha dostaw, więc przenosi wymagania na dostawcę umową. Sam dostawca podlega ustawie o KSC, gdy mieści się w załączniku nr 1 lub 2, na przykład jako dostawca usług zarządzanych albo producent wyrobu medycznego, i osiąga próg wielkości.
Co powinna zawierać umowa z dostawcą IT w szpitalu?
Co najmniej: poziom usług z czasem przywrócenia działania, termin zgłaszania incydentów w godzinach, zasady obsługi podatności i aktualizacji, reguły zdalnego dostępu, prawo do audytu, listę podwykonawców, eksport danych z planem wyjścia oraz umowę powierzenia przetwarzania.
W jakim czasie dostawca powinien zgłosić incydent szpitalowi?
Ustawa o KSC nie określa tego terminu, więc ustala go umowa. Powinien być wyrażony w godzinach i na tyle krótki, by szpital zdążył ocenić zdarzenie i przekazać wczesne ostrzeżenie do CSIRT CeZ w ciągu 24 godzin od wykrycia incydentu poważnego.
Kto odpowiada za incydent spowodowany przez dostawcę?
Obowiązki z ustawy o KSC, w tym zgłoszenie incydentu, wykonuje placówka, a kierownik podmiotu odpowiada za nie także wtedy, gdy zadania powierzono komuś innemu (art. 8c). Placówka pozostaje też administratorem danych pacjentów. O rozliczeniach między stronami rozstrzyga umowa, dlatego zakres odpowiedzialności dostawcy powinien być w niej opisany wprost.
Czy trzeba aneksować umowy podpisane przed nowelizacją KSC?
Ustawa nie nakazuje aneksowania umów, ale wymaga bezpiecznego łańcucha dostaw. Jeżeli umowa z dostawcą krytycznym nie reguluje zgłaszania incydentów, zdalnego dostępu ani eksportu danych, aneks jest najprostszym sposobem usunięcia tej luki. Dla podmiotów, które spełniały kryteria 3 kwietnia 2026 r., termin wdrożenia obowiązków mija 3 kwietnia 2027 r.
Czy przychodnia spoza KSC też powinna stawiać wymagania dostawcy oprogramowania?
Tak, ponieważ obowiązki z RODO, ustawy o prawach pacjenta i rozporządzenia o dokumentacji medycznej nie zależą od wielkości placówki. Umowa powierzenia, upoważnienia dla osób utrzymujących system, aktualizacje i możliwość eksportu danych dotyczą każdego podmiotu prowadzącego dokumentację medyczną.
Jak możemy pomóc
W Zdalnym Adminie przeglądamy umowy i dostępy dostawców oprogramowania medycznego w ramach audytu NIS2 / KSC, przygotowujemy ankiety i wzorce klauzul, a jako vCISO prowadzimy stały nadzór: rejestr dostawców, przeglądy roczne i próbne powiadomienia. Testujemy też systemy medyczne przed odbiorem i po większych zmianach. Wycena jest indywidualna. Napisz przez formularz kontaktowy i podaj liczbę firm, które mają zdalny dostęp do Twoich systemów.
