
Audyt bezpieczeństwa w podmiocie leczniczym to w praktyce kilka różnych przeglądów: obowiązkowy audyt z art. 15 ustawy o KSC dla podmiotów kluczowych (co najmniej raz na 3 lata; pierwszy do 3 kwietnia 2028 r., jeżeli podmiot spełniał kryteria 3 kwietnia 2026 r.), coroczny audyt wewnętrzny KRI w jednostkach publicznych oraz okresowa ocena zabezpieczeń wymagana przez RODO i rozporządzenie o dokumentacji medycznej. Przygotowanie zaczyna się od ustalenia, który z nich dotyczy Twojej placówki, a kończy planem naprawczym z właścicielami zadań i terminami.
Audyt bezpieczeństwa w podmiocie leczniczym zamawiają pod tą samą nazwą dyrektor szpitala, kierownik przychodni i prezes sieci laboratoriów, choć każdy potrzebuje czegoś innego: raportu dla ministra zdrowia, corocznego audytu KRI albo odpowiedzi, ile pracy zostało do terminu ustawowego. Stan prawny na listopad 2026 r.; tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Zakres naszej usługi znajdziesz na stronie audyt NIS2 / KSC.
Jakie audyty bezpieczeństwa dotyczą podmiotu leczniczego?
Podmiot leczniczy może mieć do czynienia z czterema rodzajami przeglądów: audytem z art. 15 ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC), audytem wewnętrznym KRI, okresową oceną zabezpieczeń dokumentacji medycznej i danych pacjentów oraz dobrowolnym audytem gotowości.
| Rodzaj przeglądu | Kogo dotyczy | Jak często | Kto wykonuje | Podstawa |
|---|---|---|---|---|
| Audyt KSC | Podmiot kluczowy; podmiot ważny tylko na podstawie decyzji organu | Co najmniej raz na 3 lata; pierwszy w ciągu 24 miesięcy | Akredytowana jednostka oceniająca zgodność, co najmniej dwóch audytorów z kwalifikacjami albo CSIRT sektorowy | Art. 15 ustawy o KSC |
| Audyt wewnętrzny KRI | Podmioty publiczne objęte KRI, w tym publiczne podmioty lecznicze (zakres do potwierdzenia) | Nie rzadziej niż raz na rok; do 22 lutego 2027 r. | W praktyce audytor wewnętrzny albo zewnętrzny wykonawca | § 19 ust. 2 pkt 14 rozporządzenia KRI |
| Okresowa ocena skuteczności zabezpieczeń | Każda placówka prowadząca dokumentację medyczną | Okresowo; przepisy nie podają odstępu | Placówka samodzielnie lub z pomocą zewnętrzną | § 1 ust. 5 rozporządzenia o dokumentacji medycznej, art. 32 RODO |
| Dobrowolny audyt gotowości | Podmioty kluczowe i ważne przed 3 kwietnia 2027 r., także placówki poza KSC | Jednorazowo, potem według potrzeb | Wykonawca wybrany przez placówkę | Brak obowiązku; decyzja kierownika podmiotu |
Najpierw trzeba więc ustalić status placówki. Prywatny podmiot leczniczy przekraczający progi średniego przedsiębiorstwa jest podmiotem kluczowym, a spełniający kryteria średniego przedsiębiorstwa podmiotem ważnym. Podmiot leczniczy niebędący przedsiębiorcą, na przykład SPZOZ, jest podmiotem kluczowym przy zatrudnieniu co najmniej 250 osób i ważnym przy zatrudnieniu od 50 do 249 osób (art. 5 ust. 8). Nie każdy szpital i nie każda przychodnia podlega ustawie. Szczegóły opisujemy w artykule o tym, czy szpital jest podmiotem kluczowym, czy ważnym, a wstępną odpowiedź daje bezpłatna ankieta Kompas Regulacyjny.
Kogo dotyczy audyt KSC i w jakich terminach?
Okresowy audyt KSC dotyczy wyłącznie podmiotów kluczowych: art. 15 ust. 1 znowelizowanej ustawy o KSC nakazuje im przeprowadzać, na własny koszt i co najmniej raz na 3 lata, audyt bezpieczeństwa systemu informacyjnego wykorzystywanego w procesie świadczenia usługi. Podmiot ważny wykonuje audyt tylko wtedy, gdy zobowiąże go do tego organ.
- Pierwszy audyt do 3 kwietnia 2028 r. Podmiot, który spełniał przesłanki uznania za kluczowy 3 kwietnia 2026 r., ma na pierwszy audyt 24 miesiące (art. 33 ust. 2 ustawy nowelizującej).
- 24 miesiące od spełnienia przesłanek. Podmiot, który stał się kluczowy później, na przykład po osiągnięciu progu 250 zatrudnionych, liczy termin od tego momentu (art. 16 pkt 2).
- Kolejne audyty co najmniej raz na 3 lata. Okres biegnie od dnia sporządzenia i podpisania przez audytorów raportu z ostatniego audytu, a nie od daty umowy.
- Dawni operatorzy usług kluczowych. Ustawa nowelizująca zawiera dla nich przepisy przejściowe (art. 24–25), dlatego termin kolejnego audytu trzeba ustalić indywidualnie.
Termin audytu nie przesuwa terminu wdrożenia. Obowiązki z rozdziału 3 ustawy, w tym system zarządzania bezpieczeństwem informacji (SZBI), podmioty objęte ustawą od 3 kwietnia 2026 r. mają wykonać do 3 kwietnia 2027 r. Audyt oceni więc system, który powinien już działać.
Audyt nakazany przez organ
Organ właściwy do spraw cyberbezpieczeństwa, którym dla sektora ochrony zdrowia jest minister właściwy do spraw zdrowia, może nakazać zewnętrzny audyt podmiotowi kluczowemu w każdym czasie, a podmiotowi ważnemu po incydencie poważnym lub innym naruszeniu ustawy (art. 15 ust. 1b). Decyzja określa termin przekazania kopii raportu i rodzaj uprawnionych wykonawców, może wskazać zakres i jest natychmiast wykonalna (ust. 1c). Szpital ze statusem podmiotu ważnego może więc dostać taki nakaz akurat wtedy, gdy zespół IT odtwarza systemy po ataku.
Co grozi za brak audytu
Nieprzeprowadzenie audytu w terminie jest zagrożone karą pieniężną (art. 73 ust. 1 pkt 11): dla podmiotu kluczowego do 10 mln euro lub 2% przychodów, przy czym stosuje się kwotę wyższą, i nie mniej niż 20 000 zł. Karę można nałożyć także na kierownika podmiotu, który nie wykonuje obowiązków z art. 15 (art. 73a). Kary mogą zostać nałożone po raz pierwszy po 3 kwietnia 2028 r. (art. 35 ustawy nowelizującej). Więcej w tekście o odpowiedzialności dyrektora szpitala za cyberbezpieczeństwo.
Kto może przeprowadzić audyt KSC i co oznacza zasada niezależności?
Audyt KSC może przeprowadzić akredytowana jednostka oceniająca zgodność, zespół co najmniej dwóch audytorów z wymaganymi kwalifikacjami albo CSIRT sektorowy (art. 15 ust. 2), a zasada niezależności wyłącza z tej roli osoby, które w placówce odpowiadają za bezpieczeństwo. Wymagania wobec każdego z nich:
- Jednostka oceniająca zgodność akredytowana w zakresie właściwym do ocen bezpieczeństwa systemów informacyjnych.
- Audytorzy posiadający certyfikaty z wykazu określonego rozporządzeniem ministra właściwego do spraw informatyzacji albo co najmniej trzyletnią praktykę w audycie bezpieczeństwa systemów informacyjnych, albo co najmniej dwuletnią praktykę i dyplom studiów podyplomowych w tym zakresie.
- CSIRT sektorowy, jeżeli jego audytorzy spełniają te same warunki. W ochronie zdrowia jest nim CSIRT CeZ; czy i na jakich zasadach prowadzi audyty dla placówek, trzeba potwierdzić w Centrum e-Zdrowia.
Za praktykę ustawa uznaje udokumentowane wykonanie trzech audytów bezpieczeństwa systemów informacyjnych lub ciągłości działania w ciągu 3 lat przed rozpoczęciem audytu albo wykonywanie takich audytów w wymiarze co najmniej połowy etatu w ramach czynności wskazanych w ust. 3. Aktualny wykaz certyfikatów sprawdź w rozporządzeniu, zanim wpiszesz wymagania do zapytania ofertowego. Audytora obowiązuje tajemnica (ust. 4).
Zasada niezależności w praktyce szpitala
Nowelizacja dodała ust. 2a: audytu nie może przeprowadzić osoba, która realizuje w podmiocie audytowanym zadania z art. 8 oraz art. 9–13, ani osoba, która realizowała je w ciągu roku przed dniem rozpoczęcia audytu. W placówce medycznej oznacza to, że:
- administrator systemów, kierownik działu IT, pełnomocnik do spraw SZBI i osoby obsługujące incydenty nie audytują własnej pracy, nawet z odpowiednimi certyfikatami;
- inspektor ochrony danych, który faktycznie prowadzi szacowanie ryzyka lub utrzymuje dokumentację SZBI, również wykonuje zadania z art. 8;
- pracownik zewnętrznej firmy, która prowadzi dla szpitala monitoring bezpieczeństwa, obsługę incydentów albo wdrażała zabezpieczenia, podlega temu samemu ograniczeniu.
Przepis odnosi się do osób, ale rozsądnie jest rozdzielić role już w umowach: kto doradza i wdraża, a kto później wystawi ocenę. Zapytaj o to wykonawcę przed podpisaniem umowy: osoby, które prowadzą u Ciebie bieżące zadania bezpieczeństwa, nie mogą być audytorami w rozumieniu art. 15.
Audyt KRI, RODO i dokumentacja medyczna: przeglądy poza ustawą o KSC
Audyt wewnętrzny KRI w publicznym podmiocie leczniczym
Do 22 lutego 2027 r. podmioty publiczne nadal stosują rozporządzenie w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, które w § 19 ust. 2 pkt 14 wymaga audytu wewnętrznego w zakresie bezpieczeństwa informacji nie rzadziej niż raz na rok. Publiczne podmioty lecznicze, takie jak SPZOZ, są jednostkami sektora finansów publicznych, dlatego powinny sprawdzić, czy i w jakim zakresie ten obowiązek ich dotyczy. Powinny to sprawdzić także jednostki zatrudniające mniej niż 50 osób, których art. 5 ust. 8 ustawy o KSC nie obejmuje.
Od 23 lutego 2027 r. planowane jest nowe rozporządzenie KRI, które według projektu nie zawiera już wymagań dotyczących SZBI. To projekt i może się zmienić; opisujemy go w artykule o nowym KRI 2027 i jego relacji do KSC. Dopóki obowiązuje obecne rozporządzenie, podmioty nim objęte muszą audyt wykonać i udokumentować; pomagamy w tym w ramach usługi audyt KRI.
Audyt KRI nie zastępuje audytu z art. 15. Przed nowelizacją audyt wewnętrzny KRI przeprowadzony przez osoby o wymaganych kwalifikacjach zwalniał operatora usługi kluczowej z odrębnego audytu na 2 lata. Ten przepis (dawny art. 15 ust. 6) został uchylony. Duży szpital publiczny może więc podlegać obu reżimom jednocześnie i powinien tak je zaplanować, aby korzystały z tych samych dowodów.
Okresowa ocena zabezpieczeń dokumentacji medycznej i danych pacjentów
Rozporządzenie o dokumentacji medycznej obowiązuje każdą placówkę, także gabinet i małą przychodnię. W § 1 ust. 5 wymaga między innymi systematycznego szacowania ryzyka i zarządzania nim, udokumentowanych procedur zabezpieczania dokumentacji i systemów, dbałości o aktualizację oprogramowania oraz bieżącego kontrolowania sposobów zabezpieczenia wraz z okresową oceną ich skuteczności. Nie podaje odstępu między ocenami ani kwalifikacji oceniającego; roczny cykl i pisemny raport są decyzją placówki.
Dane o zdrowiu należą do szczególnej kategorii danych w rozumieniu RODO (art. 9), a administrator odpowiada za bezpieczeństwo ich przetwarzania (art. 32). Przegląd pod kątem RODO obejmuje zwykle rejestr czynności przetwarzania (art. 30), umowy powierzenia (art. 28), ocenę skutków dla ochrony danych tam, gdzie jest wymagana (art. 35), i procedurę zgłaszania naruszeń Prezesowi UODO w ciągu 72 godzin (art. 33). W placówce objętej ustawą o KSC opłaca się połączyć oba przeglądy, bo dotyczą tych samych systemów.
Audyt NIS2 w szpitalu przed 3 kwietnia 2027 r.: dobrowolny przegląd gotowości
Dobrowolny audyt gotowości, nazywany też analizą luk, pokazuje, czego brakuje do spełnienia obowiązków z rozdziału 3 ustawy o KSC przed 3 kwietnia 2027 r. Żaden przepis go nie wymaga. Kierownik podmiotu ma jednak zaplanować adekwatne środki finansowe i nadzorować wdrożenie (art. 8d), a budżetu nie da się ułożyć bez listy braków z oszacowaną pracochłonnością.
Według danych CSIRT CeZ przedstawionych 1 października 2026 r. w ankiecie z przełomu 2025 i 2026 r. ponad 28% badanych jednostek nie miało opublikowanej polityki bezpieczeństwa, a około 29% dyrektorów nie prowadziło regularnych przeglądów szacowania ryzyka. Polityka bezpieczeństwa i szacowanie ryzyka to pierwsze dokumenty, o które prosi audytor.
Przegląd gotowości powinien dać mapę zgodności z art. 8–12b, listę działań uszeregowaną według ryzyka dla ciągłości leczenia oraz szacunek pracy po stronie placówki i dostawców. Pełną listę obowiązków omawiamy w artykule o ustawie o KSC w podmiocie leczniczym. Przy kilku miesiącach do terminu proponujemy taki porządek:
- W tym tygodniu: potwierdź status podmiotu i wpis do wykazu, wyznacz koordynatora przeglądu i zbierz istniejące dokumenty w jednym miejscu.
- W tym miesiącu: zamów przegląd z opisanym zakresem (systemy, lokalizacje, kryteria) i terminem raportu, który zostawia czas na działania.
- W tym kwartale: zatwierdź plan naprawczy i zacznij od pozycji, które trwają najdłużej: inwentaryzacji, segmentacji sieci, testów odtworzenia kopii i aneksów do umów z dostawcami.
- Przed 3 kwietnia 2027 r.: sprawdź wykonanie planu i uporządkuj zapisy, które pokażesz audytorowi z art. 15.
Jak przebiega audyt bezpieczeństwa w podmiocie leczniczym? Zakres i etapy
Audyt przebiega w sześciu etapach: od uzgodnienia zakresu, przez przegląd dokumentacji, wywiady i weryfikację techniczną, po omówienie ustaleń i raport. Czas trwania zależy od liczby lokalizacji, systemów i zakresu testów technicznych.
| Etap | Co się dzieje | Kto jest potrzebny po stronie placówki | Rezultat |
|---|---|---|---|
| 1. Zakres i umowa | Lista systemów i lokalizacji, kryteria oceny, harmonogram, oświadczenia o niezależności i poufności | Kierownik podmiotu, IT, inspektor ochrony danych | Plan audytu |
| 2. Przegląd dokumentacji | Audytor czyta dokumentację normatywną i wybrane zapisy operacyjne przed wizytą | Osoba odpowiedzialna za SZBI, IT | Lista obszarów do sprawdzenia na miejscu |
| 3. Wywiady i wizja lokalna | Rozmowy z kierownictwem, IT, kadrami i personelem medycznym; oględziny serwerowni, rejestracji i wybranych oddziałów | Wyznaczone osoby z każdej komórki | Obserwacje z miejsca pracy |
| 4. Weryfikacja techniczna | Przegląd konfiguracji, uprawnień, kopii zapasowych i logów; opcjonalnie skan podatności lub test penetracyjny | Administratorzy, serwis dostawców | Dowody techniczne |
| 5. Wstępne ustalenia | Spotkanie zamykające, na którym prostuje się nieporozumienia | Kierownik podmiotu, IT, inspektor ochrony danych | Uzgodniona lista ustaleń |
| 6. Raport | Pisemne sprawozdanie z ustaleniami, dowodami i zaleceniami oraz dokumentacja audytu | Kierownik podmiotu | Podstawa planu naprawczego |
Zakres: co sprawdza audyt bezpieczeństwa w szpitalu
Ustawa nie zawiera listy kontrolnej audytu. W praktyce punktem odniesienia są obowiązki z rozdziału 3, przede wszystkim elementy SZBI wymienione w art. 8 ust. 1. Audytor sprawdza je na konkretnych przykładach:
- Szacowanie ryzyka (pkt 1): czy rejestr ryzyk obejmuje system szpitalny (HIS), diagnostykę obrazową (RIS/PACS), laboratorium (LIS) i aparaturę w sieci oraz czy był aktualizowany po zmianach.
- Dostęp i uwierzytelnianie (pkt 2 lit. l i n): jak nadaje się i odbiera uprawnienia, czy zdalny dostęp personelu i serwisantów wymaga uwierzytelniania wieloskładnikowego.
- Zarządzanie aktywami (lit. m): czy inwentaryzacja obejmuje stacje przy aparatach i systemy utrzymywane przez dostawców.
- Ciągłość działania (lit. f): czy plany są wdrożone, udokumentowane i testowane, w tym czy istnieje protokół z odtworzenia kopii.
- Monitorowanie i incydenty (lit. g, pkt 4): co jest monitorowane w trybie ciągłym, kto reaguje w nocy i w święta, czy zgłoszenie do CSIRT CeZ było ćwiczone.
- Łańcuch dostaw (lit. e): co umowy z dostawcami mówią o podatnościach, zdalnym dostępie i powiadamianiu o incydentach.
Jak nie zakłócić pracy oddziałów
Wizyty na SOR, bloku operacyjnym i oddziale intensywnej terapii planuje się z kierownikami tych komórek i ogranicza do obserwacji stanowisk. Aktywnego skanowania aparatury medycznej nie prowadzi się bez uzgodnienia z producentem lub serwisem, ponieważ część urządzeń źle znosi nietypowy ruch sieciowy. Testy systemów produkcyjnych ustawia się poza szczytem przyjęć i po potwierdzeniu aktualności kopii zapasowej. Rozmowy z personelem medycznym są krótkie i dotyczą codziennych czynności, na przykład logowania na nocnym dyżurze.
Jakie dokumenty przygotować do audytu?
Do audytu przygotuj dokumentację normatywną i operacyjną z art. 10 ustawy o KSC oraz dokumenty właściwe dla placówki medycznej: upoważnienia, umowy powierzenia i procedury dotyczące dokumentacji medycznej. Polityka bez zapisów potwierdzających jej stosowanie kończy się zwykle ustaleniem „udokumentowane, niewdrożone”.
Dokumentacja normatywna (art. 10 ust. 3):
- dokumentacja SZBI: polityka bezpieczeństwa, polityki tematyczne, metodyka szacowania ryzyka;
- dokumentacja ochrony infrastruktury: charakterystyka usługi i infrastruktury, ocena stanu ochrony, szacowanie ryzyka, plan postępowania z ryzykiem, opis zabezpieczeń technicznych i ochrony fizycznej;
- dokumentacja zarządzania ciągłością działania, w tym procedury pracy awaryjnej na oddziałach;
- dokumentacja techniczna: schemat sieci z segmentami, wykaz systemów i wersji, opis kopii zapasowych;
- dokumentacja sektorowa, na przykład procedury zabezpieczania dokumentacji medycznej i plany jej długoterminowego przechowywania.
Dokumentacja operacyjna (art. 10 ust. 4), czyli dowody:
- rejestr incydentów i wyniki ćwiczeń procedury reagowania;
- protokoły testów odtworzenia kopii i testów planów ciągłości działania;
- wnioski o nadanie i odebranie uprawnień, wyniki przeglądów kont;
- raporty ze skanów podatności i testów penetracyjnych ze statusem poprawek;
- wybrane zapisy z dzienników systemów i informacja o okresie ich przechowywania.
Dokumenty organizacyjne i medyczne:
- potwierdzenie wpisu do wykazu podmiotów kluczowych i ważnych oraz wyznaczenie osób kontaktowych (art. 9);
- informacje z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności osób realizujących zadania z art. 8 i art. 11 (art. 8f) oraz potwierdzenia szkoleń kierownika podmiotu (art. 8e);
- upoważnienia do przetwarzania danych z dokumentacji medycznej, także dla osób utrzymujących system teleinformatyczny (art. 24 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta);
- umowy z dostawcami systemów medycznych, hostingu i serwisu aparatury wraz z umowami powierzenia;
- raporty z poprzednich audytów i stan wykonania zaleceń.
Z inspektorem ochrony danych ustal wcześniej, na jakiej podstawie audytorzy uzyskają wgląd w systemy z danymi pacjentów. Audytor ogląda konfigurację, uprawnienia i logi, a nie historie chorób.
Typowe ustalenia audytu w placówkach medycznych
Poniższa lista wynika z ogólnego doświadczenia w pracy z infrastrukturą placówek medycznych, a nie z badań statystycznych. Większość ustaleń bierze się z organizacji pracy klinicznej, w której szybki dostęp do danych pacjenta wygrywa z porządkiem w IT.
| Ustalenie | Skąd się bierze | Typowe zalecenie |
|---|---|---|
| Niepełna inwentaryzacja | Aparatura i stacje opisowe kupowane przez różne komórki i serwisowane przez dostawców | Jeden rejestr aktywów z właścicielem, wersją systemu i umową serwisową |
| Konta współdzielone | Wspólny komputer w dyżurce i w rejestracji, presja czasu | Konta imienne i szybkie przełączanie użytkowników |
| Zdalny dostęp bez drugiego składnika | Dostęp dla lekarzy opisujących badania i dla serwisu uruchamiany doraźnie | VPN z uwierzytelnianiem wieloskładnikowym, konta serwisowe włączane na czas zlecenia |
| Płaska sieć | Sieć rozbudowywana latami bez projektu | Segmentacja: aparatura, systemy medyczne, administracja i sieć dla gości oddzielnie |
| Kopie bez testu odtworzenia | Nikt nie mierzył czasu odtwarzania systemu | Harmonogram testów z protokołem, kopia odseparowana od domeny |
| Umowy z dostawcami bez wymagań bezpieczeństwa | Umowy sprzed nowelizacji, skupione na funkcjach systemu | Aneksy: czasy powiadamiania, obsługa podatności, zasady zdalnego dostępu |
| Aktywne konta byłych pracowników | Brak powiązania kadr z IT, osobne konta w wielu systemach | Procedura odejścia uruchamiana przez kadry, kwartalny przegląd kont |
Konta i rozliczalność omawiamy w tekście o tym, kto ma dostęp do danych pacjenta, a klauzule umowne w artykule o tym, czego wymagać, gdy dostawca oprogramowania medycznego obsługuje systemy szpitala.
Rzetelny raport odróżnia ustalenia, które naprawia się konfiguracją w tydzień, od tych, które wymagają inwestycji. Wymiana systemu operacyjnego w stacji sterującej aparatem diagnostycznym zależy od producenta, więc zalecenie powinno opisywać zabezpieczenia zastępcze: izolację w sieci i kontrolę dostępu serwisowego.
Co dzieje się z raportem z audytu?
Raport otrzymuje audytowany podmiot, a po audycie z art. 15 podmiot kluczowy przekazuje jego kopię w postaci elektronicznej organowi właściwemu do spraw cyberbezpieczeństwa w ciągu 3 dni roboczych od otrzymania (ust. 1a). Audytor przekazuje pisemne sprawozdanie razem z dokumentacją audytu (ust. 5). Na wniosek kopię otrzymują także dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, gdy podmiot jest właścicielem lub posiadaczem infrastruktury krytycznej, oraz Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ust. 7).
Trzy dni robocze to mało, dlatego kolejność działań ustal przed audytem:
- Sprawdzenie faktów. Uwagi zgłasza się na spotkaniu zamykającym i do projektu raportu, czyli zanim zacznie biec termin.
- Przekazanie kopii organowi. Wyznacz osobę odpowiedzialną i z wyprzedzeniem potwierdź kanał przekazania w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zdrowia.
- Plan naprawczy. Każde zalecenie dostaje właściciela, termin, szacunek nakładów i sposób potwierdzenia wykonania.
- Decyzje kierownika podmiotu. Kierownik zatwierdza plan i środki albo akceptuje ryzyko na piśmie, z uzasadnieniem.
- Aktualizacja szacowania ryzyka. Ustalenia trafiają do rejestru ryzyk i planu postępowania z ryzykiem.
- Weryfikacja wykonania. Po upływie terminów zalecenia sprawdza się ponownie, a zapis dołącza do dokumentacji operacyjnej.
Zalecenia nie są wyłącznie sprawą wewnętrzną. Organ może w drodze decyzji nakazać wdrożenie zaleceń wydanych w wyniku audytu w określonym terminie (art. 53 ust. 5 pkt 5), także wobec podmiotu ważnego.
Raport z dobrowolnego przeglądu gotowości nie jest audytem w rozumieniu art. 15, więc termin 3 dni roboczych go nie dotyczy. Organ może jednak żądać dokumentów niezbędnych do sprawowania nadzoru (art. 53c), dlatego status takiego raportu w razie wątpliwości potwierdź. Każdy raport opisuje słabe punkty infrastruktury, więc ogranicz jego obieg.
Jak wybrać audytora?
Audytora wybiera się według sześciu kryteriów: uprawnień formalnych, niezależności, doświadczenia w środowisku medycznym, metodyki, jakości raportu oraz zasad poufności i dalszych kroków. Najtańsza oferta bywa audytem samych dokumentów.
- Uprawnienia. Na jakiej podstawie z art. 15 ust. 2 zespół może przeprowadzić audyt KSC: akredytacja, certyfikaty czy udokumentowana praktyka? Poproś o dowody dla co najmniej dwóch osób.
- Niezależność. Czy ktokolwiek z zespołu realizował w ostatnim roku zadania z art. 8 lub art. 9–13 w Twojej placówce? Poproś o pisemne oświadczenie.
- Środowisko medyczne. Czy audytorzy rozumieją pracę HIS, RIS/PACS i LIS, obieg EDM oraz ograniczenia aparatury i oddziałów pracujących całą dobę?
- Metodyka i testy. Jak dobierają próbki kont, stacji i lokalizacji? Czy weryfikują konfigurację, czy opierają się na deklaracjach? Czy w zakresie są testy penetracyjne lub skan podatności?
- Raport. Poproś o zanonimizowany wzór i sprawdź, czy ustalenia mają dowody, ocenę ryzyka, wykonalne zalecenia i streszczenie dla kierownictwa.
- Poufność i dalsze kroki. Kiedy wykonawca usuwa zebrane dowody? Czy przewiduje ponowną weryfikację zaleceń?
Najczęstsze błędy przy zamawianiu to zakres opisany jednym zdaniem, brak kryteriów oceny, raport zaplanowany na ostatni tydzień przed terminem ustawowym oraz powierzenie audytu z art. 15 osobom, które w ostatnim roku prowadziły w placówce bieżące zadania bezpieczeństwa.
FAQ: najczęściej zadawane pytania
Czy każdy szpital musi przeprowadzić audyt KSC?
Nie. Okresowy audyt z art. 15 ustawy o KSC dotyczy podmiotów kluczowych, czyli prywatnych podmiotów leczniczych przekraczających progi średniego przedsiębiorstwa oraz podmiotów leczniczych niebędących przedsiębiorcami, które zatrudniają co najmniej 250 osób. Podmiot ważny wykonuje audyt tylko na podstawie decyzji organu.
Jak często trzeba robić audyt bezpieczeństwa w podmiocie leczniczym?
Podmiot kluczowy przeprowadza audyt KSC co najmniej raz na 3 lata, a pierwszy do 3 kwietnia 2028 r., jeżeli spełniał przesłanki 3 kwietnia 2026 r. Podmioty publiczne objęte KRI wykonują audyt wewnętrzny nie rzadziej niż raz na rok; obecne rozporządzenie obowiązuje do 22 lutego 2027 r.
Czy audyt KSC może przeprowadzić informatyk szpitala albo inspektor ochrony danych?
Informatyk szpitala nie może, ponieważ audytu nie przeprowadza osoba, która realizuje w audytowanym podmiocie zadania z art. 8 oraz art. 9–13 ustawy albo realizowała je w ciągu roku przed rozpoczęciem audytu. Inspektor ochrony danych mógłby tylko wtedy, gdy nie wykonuje tych zadań, ma wymagane kwalifikacje i audytuje w zespole co najmniej dwóch osób.
Czy audyt KRI zastępuje audyt KSC?
Nie. Przepis, który przed nowelizacją zwalniał z audytu KSC na 2 lata po audycie wewnętrznym KRI, został uchylony. Publiczny szpital będący podmiotem kluczowym powinien zaplanować oba przeglądy.
Komu trzeba przekazać raport z audytu KSC?
Podmiot kluczowy przekazuje kopię raportu w postaci elektronicznej organowi właściwemu do spraw cyberbezpieczeństwa w ciągu 3 dni roboczych od jego otrzymania. Dla sektora ochrony zdrowia jest nim minister właściwy do spraw zdrowia.
Ile kosztuje audyt bezpieczeństwa w szpitalu?
Wycena jest indywidualna, bo koszt zależy od liczby lokalizacji i systemów, zakresu testów technicznych oraz stanu dokumentacji. Ustawa przesądza tylko, że audyt z art. 15 podmiot kluczowy przeprowadza na własny koszt.
Czy przychodnia, która nie podlega KSC, powinna robić audyt bezpieczeństwa?
Ustawa o KSC jej do tego nie zobowiązuje, ale rozporządzenie o dokumentacji medycznej wymaga od każdej placówki systematycznego szacowania ryzyka i okresowej oceny skuteczności zabezpieczeń. Krótki przegląd kopii zapasowych, uprawnień i aktualizacji pozwala ten obowiązek udokumentować.
Jak możemy pomóc
Zdalny Admin prowadzi przeglądy gotowości do KSC, audyty KRI i weryfikację techniczną infrastruktury, a po audycie pomaga wykonać plan naprawczy, także w modelu vCISO. Pracujemy z sieciami placówek medycznych; przykład opisuje realizacja „Wdrożenie NIS2 w sieci 30 placówek medycznych: SOC 24/7, szyfrowanie danych i VPN z MFA dla 72 lekarzy”. Na początku ustalamy, czy potrzebujesz audytu z art. 15, przeglądu gotowości czy obu.
Zobacz zakres usługi audyt NIS2 / KSC albo napisz do nas w sprawie audytu. Wycena jest indywidualna.
